De bedrijfsarts: toen & nu

Ger Dijkgraaf (bedrijfsarts, Encare Arbozorg) en Jill Brouns (arts, Encare Arbozorg) blikken terug op dertig jaar verandering en ontwikkeling in het vak van de bedrijfsarts.

De bedrijfsarts van vroeger
Dertig jaar geleden zagen de werkzaamheden van de bedrijfsarts er anders uit dan tegenwoordig. Ziekteverzuim was maar een klein deel van de werkzaamheden. Er werd meer tijd besteed aan keuringen. Grofweg een kwart van de tijd was gemoeid met aanstellingskeuringen. Een derde van de tijd ging op aan een periodiek bedrijfsgezondheidkundig onderzoek (PBGO), een combinatie van periodieke (gezondheids)keuringen, werkbelevingsonderzoek en werkplekonderzoek. Verzuim en de Ziektewet was nog voorbehouden aan de Bedrijfsvereniging, zoals de BVG en het SFB.

Overheidsorganisaties of halfambtelijke organisaties, aangesloten bij het ABP, kenden wel al verzuimbegeleiding. Grotere bedrijven (zoals Sphinx of DAF) hadden een interne bedrijfsgezondheidsdienst meestal meer in de functie van een ‘medische dienst’, waar de bedrijfsarts een ‘halve’ huisarts was.

De bedrijfsarts vanaf de jaren 90
In de jaren 90 was er een verschuiving van keuringen naar verzuimbegeleiding. De Wet terugdringing ziekteverzuim (Wet TZ)  werd opgevolgd door de Wet uitbreiding loondoorbetaling bij ziekte (WULBZ). Ook moesten bedrijfsgezondheidsdiensten en arbodiensten zich gaan certificeren als deskundige dienst. Eind jaren 90 werd de Wet op de medische keuringen ingevoerd.

De digitalisering stond in de jaren 90 nog in de kinderschoenen en werd er gewerkt met papieren dossiers. Bedrijfsartsen gingen met een stapel dossiers naar klanten. De aantekeningen in die dossiers waren kort (werken ging wel of niet) en soms onleesbaar. Terugkoppelingen  werden geschreven op voorgedrukte doordrukbrieven: 1 voor de werknemer, 1 voor de werkgever en 1 voor in het dossier. Ook vervolgafspraken volgden elkaar snel op. Richtlijnen waren er nog niet.

Door de jaren heen kwam er steeds meer regulering en was er een verschuiving van ‘ziek is ziek’ naar ‘verzuim is gedrag’ met onderzoeken, bespreken van mogelijkheden en ‘eigen regie’. Anno 2019 gaat grofweg 80% van de moderne bedrijfsartsentijd gaat op aan (individuele) verzuimbegeleiding.

Verandering in aandoeningen
De afgelopen drie decennia laten ook veranderingen zien in (de beschrijving van) medische aandoeningen. In het verleden werd er nog gesproken over het HEES (hyper esthetisch emotioneel syndroom), iets wat veel lijkt op overspanning, en over RSI (nu KANS). Over beide horen we vrijwel niets meer.  Inmiddels is ‘overwerkt zijn’ vervangen door een burn-out. De managers maagzweer, ooit veroorzaakt door stress, blijkt nu het gevolg van een bacterie. En wie heeft ooit last gehad van deukdijen?

De moderne bedrijfsarts
De eisen aan moderne (en jonge) bedrijfsartsen zijn anders dan vroeger. Er worden, net zoals in andere medische vakken, meer eisen gesteld aan de communicatieve vermogens. Het opereren in het krachtenveld tussen werknemers en werkgevers gebeurt niet alleen maar vanuit een medische expertrol. Het vereist ook de nodige adviesvaardigheden.

Samen kijken we naar de toekomst, waarbij junior leert van senior, en senior van junior. Naar de uitdagingen zoals duurzame inzetbaarheid en ‘eigen regiemedewerker’. We zijn nieuwsgierig naar wat ons allemaal te wachten staat. Op naar de volgende dertig jaar Encare Arbozorg!

Dit is een samenvatting van een bijdrage tijdens de klantbijeenkomst op 18 juni.

Terug naar overzicht
Certificaten
ENCARE ARBOZORG
Lage Kanaaldijk 1
6212 AE Maastricht
Tel : 0031 (0)43 325 77 99
Fax : 0031 (0)43 325 26 01
Kernwaarden
Dynamisch en flexibel
Encare neemt initiatief en reageert pro-actief. We denken oplossingsgericht en leveren daar waar nodig maatwerk.
Betrouwbaar
Onze norm is open en eerlijk zaken doen. Integriteit en het nakomen van afspraken staat hoog in ons vaandel.
Resultaat gericht
We doen wat we zeggen en we zeggen wat we doen. Encare maakt voor u een vertaalslag van doelen naar resultaten.
Deskundig en professioneel
We maken onze kennis en kunde tot kracht en streven op deze manier naar een continue verbetering van onze dienstverlening.
Innovatief
Met onze kennis en creativiteit zijn we in staat om traditioneel denken te doorbreken. We denken vernieuwend of grensverleggend met onze klanten mee.
Respectvol
Ieder mens verdient respect . Respectvolle mensen laten anderen in hun eigen waarde en zien hen als gelijkwaardig. Op deze basis werken wij met onze klanten samen.